منشايابي رسوبات بادي منطقه فديشه نيشابور

نويسنده‌گان:

[ هادي معماريان خليل آباد ] - كارشناس شركت خدماتي مهندسي آب و خاك كشور، نمايندگي خراسان
[ علي اكبر صفدري ] - كارشناس شركت خدماتي مهندسي آب و خاك كشور، نمايندگي خراسان
[ محمدرضا اختصاصي ] - استاديار دانشكده منابع طبيعي و كويرشناسي دانشگاه يزد

خلاصه مقاله:

به منظور منشايابي رسوبات بادي منطقه فديشه از روش گام به گام ارائه شده توسط اختصاصي و همكاران استفاده شد. اين كار طي دو مرحله انجام مي گيرد. ابتدا جهتيابي مناطق برداشت وسپس مكانيابي. به منظور جهت يابي قطاع برداشت منطقه فديشه نيشابور ابتدا اطلاعات مربوط به جهت طوفانهاي گرد و خاك منطقه با تكميل پرسشنامه از ساكنين محدوده اطراف ارگ بدست آمد. سپس تصاوير ماهواره اي و عكسهاي هوايي مربوط به دو دوره زماني با يكديگر مقايسه شد و با استفاده از تصوير ماهوراه اي و بازديدهاي صحرايي مرفولوژي تپه هاي ماسه اي ارگ تعيين گرديد. در نهايت با مطالعه رژيم باد و رسم گلبادها، بادهاي فرساينده و موثر در تشكيل تپه هاي ماسه اي شناسايي شد. پس از مشخص شدن قطاع برداشت (قطاع جنوب شرق و شرق)، فاز مكان يابي نقاط برداشت آغاز گرديد. در اين مرحله با مطالعه ژئومرفولوژي قطاع برداشت و نمونه برداري از رخساره هاي اين قطاع اقدام به كاني شناسي و مطالعه رسوبات تپه هاي ماسه ايو قطاع برداشت گرديد و ارتباط ژنتيكي عناصر با يكديگر بررسي شد. درنهايت با توجه به ديگر شواهد مثل جهت قرارگيري بارخانها (جنوب شرقي – شمال غربي)، شديد بودن شاخص انرژي بادهاي شرقي، وجود كانيهاي سنگيني مانند هماتيت، كاموسيت ، ادنيت و آسفالريت درميان نمونه هاي قطاع برداشت و تپه هاي ماسه اي ، قطر ميانه متوسط (حدودا 210 ميكرون) تپه هاي ماسه اي و متقارن بودن منحني فراواني ذرات رسوبي تپه هاي ماسه اي مشخص شد كه منشا رسوبات در فاصله نزديكي نسبت به تپه هاي ماسه اي قرار داشته و اكثرا تاغزارهاي مخروبه و در حال تخريب، مناطق بدون پوشش، اراضي باير قطاع جنوب شرق موجود در جلگه هاي رسي، دشت سرهاي پوشيده ريزدانه بهمراه اراضي بدون پوشش حاشيه كال شور و بستر كال شور مي باشد.